Gökçeada Kaya Havuzları: Adanın Saklı Doğal Havuzları

Gökçeada'da yaşayanlar kaya havuzlarını genellikle yaz tatilcilerine anlatırken "Tepeköy tarafındaki göletler" der geçer. Oysa adanın farklı köşelerinde, farklı karakterlerde üç ayrı kaya oluşumu var ve ben bunların her birini ayrı mevsimde keşfettim. Tatlı su havuzlarından volkanik deniz platformlarına uzanan bu doğal yapılar, adanın jeolojik geçmişinin açık hava müzesi gibi.

Bir nisan sabahı Tepeköy'e doğru yürürken yol kenarında kaplumbağa gördüm. Takip ettim, beni havuzlara götürdü desem yalan olmaz — tam o yöne gidiyordu zaten. O günden sonra ilkbahar geldi mi aklıma ilk kaya havuzları gelir.

Tepeköy–Dereköy Tatlı Su Kaya Havuzları

Nerede ve Nasıl Gidilir?

Adanın iç kesiminde, Tepeköy ile Dereköy arasındaki bölgede yer alan bu havuzlara kaymakamlık yokuşundan sola sapıp yaklaşık 500 metre yürüyerek ulaşabilirsiniz. Merkezden araçla 10-12 dakika, mesafe kabaca 7 kilometre. Dolmuşla da gelmek mümkün ama dönüş saatlerini önceden öğrenin, yoksa yolda kalabilirsiniz.

Ne Beklemeli?

Üç adet küçük doğal gölet var. Bunlar derin havuzlar değil — kayaların oyulmasıyla oluşmuş, mevsime göre su seviyesi değişen birikintiler. Kışın ve ilkbaharda dolup taşar, yaz ortasında sığlaşır. Çocuklar severek girer ama yetişkinler için yüzme beklentisiyle gelmeyin, hayal kırıklığı olabilir.

Havuzların çevresinde tatlı su kaplumbağaları yaşıyor. Sessizce yaklaşırsanız kayaların üzerinde güneşlenirken görebilirsiniz. Doğa fotoğrafçıları için güzel bir çekim noktası. Ama dikkat: etrafta hiçbir tesis yok. Ne tuvalet, ne büfe, ne gölgelik. Yanınıza su ve güneş kremi almayı unutmayın.

Jeolojik olarak ilginç bir yapıları var. Ada'nın batı bölümü Alt Eosen yaşlı kumtaşı, şeyl ve kireçtaşı merceklerinden oluşuyor. Yağmur ve yeraltı suları bu geçirgen tabakaları yüzyıllar boyunca aşındırarak bu doğal havuzları meydana getirmiş.

Yıldız Koyu Deniz Kaya Platformları

Sualtı Milli Parkı'nın Kapısı

Adanın kuzey kıyısında, Gökçeada Sualtı Milli Parkı sınırları içinde kalan Yıldız Koyu, kaya havuzlarından çok farklı bir deneyim sunuyor. Burada kayalar denizle buluşuyor — basamaklı platformlar, küçük doğal çukurlar ve berrak deniz suyu. Geçen yaz bir arkadaşımla şnorkelle daldık, beş metre derinlikte deniz çayırlarının arasında yüzmek bambaşka bir şey.

Şnorkel serbesttir ve kesinlikle tavsiye ederim. Ama tüplü dalış için resmi kurumlardan izin almanız gerekiyor. 2012 yılında kurulan tahta iskele ve basamaklar denize girişi kolaylaştırıyor. Kayaların üzerinde güneşlenmek de ayrı keyifli — düz platformlar var, havlu serip uzanabilirsiniz.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kuzey kıyıda olduğu için poyraz estiğinde dalga olur, denize girmek zorlaşır. Lodos günlerinde ise burası sakinleşir. Gitmeden önce rüzgar durumunu kontrol edin. Ayrıca kayaların yakınında eski bir şapel kalıntısı var — sadece dış duvarları ayakta ama atmosferi güzel.

Yıldız Koyu çevresinde adanın doğa aktiviteleri kapsamında yürüyüş rotaları da mevcut. Tepeköy Çınaraltı'ndan 1,5-2 saatlik bir patika ile Tepeköyaltı Koyu'na inebilir, kuzey kıyı boyunca yürüyebilirsiniz.

Peynir Kayalıkları (Kaşkaval Burnu)

Adanın En Fotojenik Noktası

İmroz'un kuzeydoğu kıyısında, Kuzulimanı'nın batısında Kaşkaval Burnu'nda bulunan bu oluşumlar karadan ulaşılamaz. Kaleköy Limanı'ndan tekneyle yaklaşık 15 dakika, Kuzulimanı'ndan ise 5 dakika sürüyor. Balıkçılarla anlaşarak gidebilirsiniz.

Üst üste dizilmiş peynir kalıplarını andıran katmanlı yapısı, volkanik lavların soğuyup katmanlaşmasıyla oluşmuş. Üzerine yüzyıllarca rüzgar ve deniz aşındırması eklenince ortaya bu görüntü çıkmış. Adına da buradan geliyor zaten — kaşkaval peyniri gibi dilimlenmiş kayalar.

Yerel Efsane

Adalılar arasında anlatılan bir efsane var: Çok sayıda keçi ve koyuna sahip, cimri bir kadın peynir kalıplarını üst üste dizip gökyüzüne ulaşmaya çalışmış. Tanrı kadının hırsına kızarak onu ve peynirleri birlikte taşa çevirmiş. Gökçeada'da bu tür hikayeler çok — her burnun, her koyun bir anlatısı var.

Tekne turuyla geldiğinizde etrafta yüzmek de mümkün. Adanın plajlarını keşfettikten sonra bir de bu kayaları görünce İmroz'un kıyı çeşitliliğini daha iyi anlıyorsunuz.

Ada içinde toplu taşıma sınırlı olduğundan araç veya ATV kiralama en pratik çözüm. Özellikle üç noktayı da aynı gün görmek istiyorsanız kendi aracınız şart. Feribot saatlerini kontrol edip erken gelen seferle gelirseniz günü verimli kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Gökçeada kaya havuzlarında yüzülebilir mi?

Tepeköy tatlı su havuzlarında yüzmek mümkün ama havuzlar küçük ve sığ. İlkbahar aylarında su seviyesi en yüksek noktasında olur. Yaz ortasında sığlaşır, çocuklar için daha uygun hale gelir. Yıldız Koyu'nda denize giriş serbest, şnorkelle dalış yapabilirsiniz.

Kaya havuzlarına giriş ücreti var mı?

Hayır. Tepeköy havuzları, Yıldız Koyu ve çevresi tamamen ücretsiz doğal alanlardır. Peynir Kayalıkları için tekne ücreti ödenir ama kayalıkların kendisi halka açık.

Peynir Kayalıkları'na karadan gidilebilir mi?

Karadan erişim yok. Kaleköy veya Kuzulimanı'ndan tekne kiralayarak ulaşabilirsiniz. Süre 5 ile 15 dakika arasında değişir. Liman çevresindeki balıkçılarla konuşarak tekne ayarlayabilirsiniz.

Kaya havuzlarını ziyaret etmek için en uygun mevsim hangisi?

Nisan ve Mayıs ayları en uygun dönem. Tatlı su havuzlarında su seviyesi yüksek, hava ılık ve ada henüz kalabalıklaşmamış oluyor. Eylül–Ekim de güzel bir alternatif — sezon sonu sakinliği ve sonbahar renkleri ayrı bir atmosfer yaratır.

YouTube'da geçen "Kral Havuzları" nedir?

Bazı YouTube içerik üreticilerinin Gökçeada kaya havuzlarına verdiği bir isim. Yerel kaynaklarda bu adlandırma geçmez. Aynı doğal oluşumlardan bahsediliyor — farklı bir yer değil.