Gökçeada Tepeköy Rehberi: Tarihi Rum Köyü ve Tavernaları

Gökçeada'nın en yüksek köyü Tepeköy, volkanik Aya Dimitri tepesinin yamacında 280 metre rakımda öylece duruyor. Eski adıyla Agridia — Yunanca'da "küçük tarlalar" demek. 2014'ten beri Gökçeada'da yaşıyorum ve her yaz en az birkaç kez çıkarım Tepeköy'e. Bazen akşam yemeği için, bazen sadece meydanda bir frappe içip manzaraya bakmak için. Köy her gelişimde biraz daha canlı, biraz daha farklı.

Tepeköy'ün Hikayesi: 1200 Kişiden 60'a, Sonra Yeniden Doğuş

1960'larda nüfusu 1200 civarındaydı ve neredeyse tamamı Rumlardı. Sonraki yıllarda yaşanan göçler köyü bir hayalet yerleşimine çevirdi; nüfus bir dönem 100'ün altına düştü. Terk edilmiş taş evler, kırık pencereler, sessizlik.

Sonra Barba Yorgo geldi.

Yorgi Zarbozan, yaklaşık 26 yıl önce İstanbul'dan doğduğu köye döndü. Önce meydanda küçük bir taverna açtı, kendi bağlarından topladığı üzümlerle şarap yapmaya başladı. Köy yavaş yavaş canlandı. Son yıllarda geri dönen Rumların sayısı arttı ve yazın nüfus 400-500'e çıkıyor. Adalılar genellikle "Tepeköy'ü Barba Yorgo kurtardı" der ve haksız da sayılmazlar.

Kayıp Zanaatlar

Zamanında köyde 2 zeytinyağı ve sabun imalathanesi, 9 dokuma atölyesi, 3 kaşar peyniri imalathanesi ve 4 marangoz atölyesi varmış. Bu yapılardan geriye kalanları dikkatli gözler hâlâ yakalayabilir — duvar arasında kalmış bir tezgah ayağı, bir kapı üstündeki eski Rumca yazı. Geçen yaz arkadaşlarla köyün arka sokaklarında dolanırken eski bir sabunhanenin kalıntısını bulduk. Kapısı yoktu ama içerideki taş havuzlar sapasağlam duruyordu.

Tepeköy'de Ne Yenir, Nerede Yenir?

Barba Yorgo Tavernası

Köyün girişinde, kocaman bir çardağın altında. Barba Yorgo artık 80 yaşlarında ama hâlâ orada, masaların arasında dolaşıyor. 5 çeşit ev yapımı şarabı bizzat kendi bağlarından üretiyor. Yemekler sade ve taze. Dürüst olmak gerekirse fiyatlar biraz yüksek bulunabiliyor — ama burada yediğiniz yemeğin değil, yaşadığınız hikayenin parasını veriyorsunuz. Bir akşam Barba Yorgo masanıza gelip şarap ikram ederse o anı uzun süre hatırlarsınız.

Angelikis Tavernası

Meydandaki kahvenin tam karşısında, 2016'da açılmış. Sahibi Angeliki, köye geri dönen Rumlardan. Gökçeada örkü kuzularından yaptıkları kuzu tandır özellikle meşhur. Porsiyonlar büyük, fiyatlar Barba Yorgo'ya göre daha makul. Güler yüzlü, samimi bir mekan — sanki evinize misafir olmuşsunuz gibi hissettiriyor.

Köy kahvesini de atlamamak lazım. Meydandaki kahve adalıların buluşma noktası. Frappe içebileceğiniz tek yer burası ve ünlü Yunan tatlısı olan tatlı süt böreğini mutlaka deneyin.

Denenmesi gereken lezzetler:

• Ev yapımı şarap (Barba Yorgo'dan)
• Kuzu tandır (Angelikis'ten)
• Kekikli pirzola
• Frappe (köy kahvesinden)
• Tatlı süt böreği

Gezilecek Yerler ve Yapılacaklar

Köy İçi: Kilise, Mezarlık ve Dar Sokaklar

1832 tarihli Evangelismos Teotoku Kilisesi köy merkezinde. Genelde dışarıdan görülebiliyor, panayır döneminde içi açılıyor. Hemen yakınındaki eski Rum mezarlığı sessiz ve düşündürücü bir yer. Dar sokaklar boyunca yürürken beyaz badanalı ve taş duvarlı evlerin arasından geçiyorsunuz. Bazıları restore edilmiş, bazıları hâlâ zamana direniyor. Kış aylarında köy neredeyse boş oluyor ama o başka bir güzel — Bademli Köyü gibi diğer İmroz köyleriyle birlikte kışın adanın bambaşka bir yüzünü görürsünüz.

Çınaraltı (İspilya) Piknik Alanı

Köyün hemen yakınında, 625 yaşındaki anıt çınar ağacı ve antik memba çeşmesi bulunan bir alan. Manzaraya karşı ailecek piknik yapmak için güzel bir nokta. Ağacın altında oturup İmroz'un ovalarına bakmak, serin rüzgarı hissetmek — basit ama akılda kalan şeyler. Park yeri sıkıntılı olabiliyor, özellikle hafta sonları birkaç araç yan yana zor sığıyor ama yine de değer.

Meryem Ana Panayırı (14-16 Ağustos)

Her yıl 15 Ağustos'ta düzenlenen Meryem Ana'nın Göğe Yükselişi panayırı, Tepeköy'ün en kalabalık ve en atmosferik günü. Son yıllarda kutlamalar 14-16 Ağustos'a, hatta 10 güne yayılıyor. Meydanda kurulan büyük kazanlarda yemek pişiyor, sirtaki dansları başlıyor, şarap akıyor. Binlerce kişi katılıyor.

Bir not düşmek lazım: 2023'te CİMER şikayeti nedeniyle resmi panayır iptal edilmişti. Ama köy halkı kendi organizasyonunu yaptı — bu Tepeköy'ün karakterini gösteriyor aslında. Güncel durum için gitmeden önce bilgi almakta fayda var. Gökçeada'nın diğer kültürel etkinlikleri için Gökçeada Festivalleri yazımıza bakabilirsiniz.

Yolda Pınarbaşı (İspilya) Molası

Tepeköy'e giderken yol ayrımında karşınıza çıkan Pınarbaşı, büyük bir çınar altında deniz manzaralı bir mola noktası. Serin rüzgar hiç eksik olmuyor. Ben her seferinde burada 10 dakika durur, manzaraya bakarım. Gökçeada'yı araçla gezenler için güzel bir ara nokta.

Sıkça Sorulan Sorular

Tepeköy'e nasıl gidilir?

Gökçeada merkezinden (Çınarlı) 11 km uzaklıkta. Özel araç, belediye otobüsü veya taksiyle 20-30 dakikada ulaşılır. Yol asfalt ve işaretli. Yaz döneminde belediye otobüs seferleri mevcut ancak kışın sınırlı; araç kiralamak daha pratik.

Tepeköy'de giriş ücreti var mı?

Hayır. Tepeköy açık bir köy yerleşimi, herhangi bir giriş ücreti yok. Tavernalar, kahveler ve sokaklar serbestçe gezilebilir.

Barba Yorgo Tavernası tavsiye edilir mi?

Atmosfer ve hikaye açısından kesinlikle uğranmalı. Barba Yorgo'nun 5 çeşit ev şarabı köyün simgesi. Yemekler sade ve taze. Fiyatlar biraz yüksek bulunabiliyor ama deneyim olarak değer. Köyün diğer seçeneği Angelikis Tavernası daha büyük porsiyonlar ve uygun fiyatlarla öne çıkıyor.

Meryem Ana Panayırı ne zaman yapılıyor?

Her yıl 15 Ağustos ana tarih olmak üzere 14-16 Ağustos arasında yoğunlaşıyor. Son yıllarda kutlamalar 10 güne kadar yayılabiliyor. Meydanda kazanlarda yemek pişiyor, sirtaki dansları ve şarap festivali oluyor. Güncel bilgi için gitmeden önce belediyeden teyit alın.

Tepeköy'de konaklama var mı?

Köyde sınırlı sayıda pansiyon ve butik konaklama seçeneği bulunuyor. Çoğu ziyaretçi Gökçeada merkez veya Kaleköy'de konaklay ıp Tepeköy'ü günübirlik ziyaret ediyor. Ağustos panayırı döneminde önceden rezervasyon şart.